Afdrukken
Hits: 3728

Mulock HouwerJan Anthony Mulock Houwer is geboren in Zierikzee. Op 24 maart 1857. Als stadsarchitect kent hij een Deventer en Groninger periode. Aanvankelijk 'ken' ik de de architect met name van de Deventer periode. Bij veel monumenten zien we de naam Mulock Houwer als ontwerper of restaurateur. Maar bij het maken van de stadswandeling Groningen komen we de naam tegen bij het pand van Gemeentewerken aan de Gedempte Zuiderdiep.

Ondanks dat de periode, waarin Mulock Houwer stadsarchitect is in beide steden, ver na de Hanzeperiode is, is het toch een aardige link tussen beide steden.


Mulock Houwer wordt op 26 jarige leeftijd stadsarchitect in Deventer. Gedurende 17 jaar realiseert hij beeldbepalende monumenten in hanzestad Deventer.

Het eerste monument en zeer belangrijk voor Deventer is de Wilhelminafontein. Wilhelminafontein-Brink (3)De fontein is gebouwd ter ere van de realisatie van de waterleiding in Deventer. Het betreft de waterleiding, omdat in dezelfde periode Mulock Houwer ook de watertoren in het park aan de noordzijde van de stad realiseert. Als we spreken over dezelfde periode hebben we het - om daarin wat nauwkeuriger te zijn - over respectievelijk 1898 en 1892. Het verschil wordt verklaard doordat er eerder voor de bouw van de fontein nog voldoende geld was. Voor de inhuldiging van Wilhelmina is er een inzamelactie gehouden onder de bevolking, waarmee het mogelijk was om op de dag van de inhuldiging de fontein te onthullen.
In de jaren 60 is de fontein afgebroken, omdat deze voor het verkeer in de weg stond. Gelukkig zijn de ideeën daarover enkele decennia weer veranderd en is de fontein in de jaren 80 weer herbouwd.
Verder vraag je dan af wat voor soort tak in de hand gehouden wordt. En het aardige is dat bronnen daarover verschillende informatie geven. Is het nu een palm-, olijf- of lauriertak ? Wie het weet mag het zeggen ! wil je hierover meer lezen kijk dan even bij het artikel over de Wilhelminafontein.

Deventer-Synagoge (2)Lopen we van de fontein een van de straten in, die uitkomt op de Brink, dan komen we bij de tweede synagoge van Deventer. De eerste synagoge (het huidige Etty Hillesum centrum) wordt te klein, waardoor Mulock Houwer de opdracht krijgt tot het ontwerp van een synagoge aan de Golstraat. De synagoge wordt gebouwd in Moorse stijl. Als er meer geld was geweest dan had het pand waarschijnlijk meer torentjes en koepels gehad, maar goed... dat het maakt het huidige pand niet minder mooi. Bovenin het pand zien we in het Hebreeuws de beginletters van de tien geboden. Daaronder is een Davidster te zien.

Het volgende monument naar ontwerp van Mulock Houwer is de Botermarkt. Ondanks dat het er aanvankelijk niet naar uitziet dat voor een ontwerp van Mulock Houwer wordt gekozen, is het wel naar ontwerp van Mulock Houwer gerealiseerd. Staan we voor de 'markt', die overigens maar zeer kortdurend als botermarkt is gebruikt, dan zien we een naar voren springend middendeel en een linkerdeel. Rechts van het middendeel steken ook wat rare metalen stukken uit.... Dit maakte onderdeel uit van het rechterdeel van de Botermarkt, die tijdens de oorlog verloren is gegaan.
Zoeken we aan de voet van de metalen palen goed, dan zien we dat het metaalwerk is gerealiseerd door Nering Bögel. Deze fabriek stond aan de zijkant van de huidige Wilhelminabrug en is in de jaren 30 failliet gegaan. Het metaalwerk op de Wilhelminafontein en het hekwerk van de herensociëteit in de nabijheid van de Botermarkt is ook in deze fabriek gemaakt.

Penninkhuis-3 (1)Het werk van Mulock Houwer is niet altijd zonder discussie gebleven. Zo werd van de restauratie van het Penninckshuis aan de Brink wel gezegd dat hij te grof is uitgevoerd.


Wijk GroningenVanaf 1900 is Mulock Houwer stadsarchitect en directeur Gemeentewerken in Groningen. De link tussen beide hanzesteden wordt mij duidelijk bij het maken van de stadswandeling van Groningen (zie Hanzewandelen in Nederland). Op de hoek van het Gedempte Zuiderdemp en Ubbo Emmiusstraat staat een prachtig pand in de stijl van de Amsterdamse school. In dit pand, waarin gemeentewerken was gevestigd, werkte Mulock Houwer.

watertoren 2Mulock Houwer heeft veel betekend voor Groningen. Meer informatie over die periode is te vinden op de website van de Groninger archieven. Wat opvalt is dat hij in zijn Groninger periode hele mooie panden heeft ontworpen maar ook buurten/wijken. In Groningen ontwerpt hij ook een fontein en watertoren, maar deze zijn zeker geen kopie van de bouwwerken in Deventer. 

Mulock Houwer neemt in 1923 afscheid als stadsarchitect van Groningen.


EsserveldGraf Mulock HouwerMulock Houwer overlijdt in 1933. Hij ligt volgens Graftombel.nl begraven op de prachtige, maar wel de duurste begraafplaats van Nederland, begraafplaats Esserveld, ten zuiden van de stad Groningen. Helaas tot nu toe het grafmonument niet kunnen vinden.

Over het karakter van Mulock Houwer en het onderhoud van het grafmonument bestaat een bijzonder verhaal:

Huizinga typeert hem als een man die heel erg bij de stad betrokken is, moedig en ook wel emotioneel. Berucht wordt zijn uitval naar het college van B. en W. tijdens de begrafenis van zijn onderdirecteur Meijners die door het college niet tot opvolger wordt benoemd als Mulock Houwer in 1923 met pensioen gaat. Bij zijn herdenkingstoespraak aan het graf van Meijners die de hand aan zichzelf heeft geslagen, wordt het college hier verantwoordelijk voor gehouden waarbij Mulock Houwer wijst op de enorme werkdruk op het bureau van gemeentewerken. Het college verlaat vervolgens, vergezeld van de nieuwe directeur Schut, voortijdig de begraafplaats. Het incident heeft kennelijk niet verhinderd dat het grafmonument van Mulock Houwer op het Esserveld tot op de dag van vandaag door de gemeente wordt onderhouden.